< terug naar Missie en beleid

Als expertisecentrum voor het cultureel erfgoed van de podiumkunsten ondersteunt en inspireert Het Firmament onder meer het kunstenveld, erfgoedactoren en academici met het oog op een duurzame, reflectieve en hedendaagse omgang met het erfgoed van theater en dans. Alle professionals én amateurspelers uit de podiumkunsten, performers, critici, lesgevers en wetenschappers, maar ook al wie binnen de erfgoedsector met het erfgoed van theater of dans in aanraking komt - professionelen én vrijwilligers - kunnen bij Het Firmament terecht. De kennis en expertise over het erfgoed van figurentheater, opgebouwd sinds de oprichting in 1968, geldt als belangrijk uitgangspunt om de brug te slaan naar alle podiumkunsten. Want ook nu streeft Het Firmament ernaar het erfgoedparadigma en een erfgoedbewustzijn te introduceren in een sector die eerst en vooral... nieuwe voorstellingen maakt.

We reiken inzichten, methoden en instrumenten aan, gebaseerd op de noden in het veld en op eigen onderzoek, complementair aan bestaande (inter)nationale kennis en kunde. Via projecten worden deze steeds verder verfijnd en ontwikkeld. Daarnaast bouwen we aan stimulerende ontmoetingsplekken op het kruispunt van kunsten en erfgoed, onderzoek en praktijk, traditie en experiment.


Werkdomeinen

Het opbouwen van expertise gebeurt volgens vier thematische werkdomeinen, de basis voor de concrete dienstverlening over de omgang met de verschillende aspecten van het podiumkunstenerfgoed:

  1. Archief- en collectiezorg voor podiumkunstenerfgoed
  2. Lokalisatie en registratie van podiumkunstenerfgoed
  3. Documenteren en doorgeven van immateriële aspecten van podiumkunstenerfgoed
  4. Publieksgericht re-activeren van podiumkunstenerfgoed


 1. Archief- en collectiezorg voor podiumkunstenerfgoed

Bij organisaties en individuen uit het podiumkunstenveld stapelen papieren, opnamebanden, kostuums en decorstukken zich op, maar hoe kan je ze selecteren en hoe bewaar je ze best? Om nog te zwijgen van de digitale bestanden die zich aan een razend tempo vermenigvuldigen. Bovendien stipuleert het Kunstendecreet dat professionele gesubsidieerde actoren zorg moeten dragen voor hun archief. Waar te beginnen?

Vragen over archief- of collectiezorg? De ‘Toolbox en Richtlijnen voor Archief- en Collectiezorg in de Kunstensector’ (TRACKS) helpt je op weg!


2. Lokalisatie en registratie van podiumkunstenerfgoed

Veel boeiend erfgoed ligt momenteel verspreid over Vlaanderen bij diverse actoren uit het kunsten- en erfgoedveld. Momenteel ontbreekt een overzicht van ‘het podiumkunstenerfgoed in Vlaanderen’ dat aangeeft welke archieven en collecties zich op welke locatie bevinden. Zo’n overzicht zou nochtans een enorme stimulans geven aan kunstenaars, critici, onderzoekers, tentoonstellingsmakers en educatieve erfgoedinitiatieven. Het vormt een noodzakelijke basis voor de ontwikkeling van een gefundeerd beleid over het beheer van het podiumkunstenerfgoed in Vlaanderen. Via verschillende kanalen en partnerschappen zal Het Firmament deze ‘stafkaart van het podiumkunstenerfgoed’ vervolledigen en online raadpleegbaar maken. In de rubriek 'Spot op Erfgoed' plaatst Het Firmament enkele markante archieven of collecties in de kijker. Met deze rubriek wil Het Firmament podiumerfgoed dat verspreid bewaard wordt zichtbaar en vindbaar maken.

Meer weten?


3. Documenteren en doorgeven van immateriële aspecten van podiumkunstenerfgoed

Erfgoed gaat over veel méér dan enkel het materiële archief of de objectencollectie. Want is daarin wel de essentie vertegenwoordigd van wat theater (maken) betekent voor bedenkers, performers, technici en toeschouwers? Is de overdracht van waardevolle technieken en werkwijzen van choreografen, makers en spelers gegarandeerd? Hoe kunnen we dit immateriële erfgoed levend houden, laten evolueren en doorgeven?

Het Firmament brengt bestaande expertise rond het documenteren en doorgeven van creatieve processen en voorstellingen bijeen. Zo ontwikkelen we nieuwe inzichten samen met partners uit het podiumkunsten- en het erfgoedveld.

Laat je alvast inspireren door praktijkvoorbeelden en zoek op de tag ‘immaterieel erfgoed’!


4. Publieksgericht re-activeren van podiumkunstenerfgoed

Wat kan je allemaal doen met erfgoed? Het kan fungeren als aanjager voor kritische bevraging, als inspiratiebron voor artistiek experiment, als basismateriaal voor een historiserende sensatie in een herneming, een publicatie of een tentoonstelling, ... Het werkdomein re-activeren van podiumkunstenerfgoed moet leiden tot een overzicht van inspirerende praktijkvoorbeelden. Het gaat daarbij enerzijds om ‘valorisatie’ van archieven en collecties, anderzijds over de mogelijke re-activering van wat moeilijk kan worden vastgelegd, maar des te dynamischer kan voortleven in een bloeiende cultuursector.
   
Ben je benieuwd naar wat anderen doen met hun erfgoed zowel binnen de eigen werking als voor een breed publiek? Laat je inspireren door tal van interessante projecten uit binnen- en buitenland. Ga er eens door, misschien brengen ze je wel op nieuwe ideeën om zelf aan de slag te gaan!


Noden, netwerk, reflectie en ontmoeting

Vanzelfsprekend willen we onze acties en dienstverlening vormgeven in nadrukkelijke dialoog met onze doelgroepen - de professionals én de amateurspelers uit de podiumkunsten, performers, critici, lesgevers en wetenschappers, maar ook al wie binnen de erfgoedsector met het erfgoed van theater of dans in aanraking komt. Contacten aanmoedigen over de domeinen heen en reflectie bevorderen over podiumkunstenerfgoed zijn andere speerpunten in de werking van Het Firmament.

Daarom organiseert Het Firmament regelmatig ontmoetingsmomenten op de brug tussen het podiumkunsten-, erfgoed- en academische veld. We zetten hiervoor verschillende methoden in: focusgroepen en debatten waarin verschillende actoren worden samengebracht, maar ook survey’s  en één-op-één-gesprekken met ervaringsdeskundigen. Daarnaast wordt de Algemene vergadering van de vzw Het Firmament nadrukkelijk ingezet als bijkomend discussieforum. Op basis van de conclusies uit dit behoeftenonderzoek wordt de dienstverlening van Het Firmament verder uitgewerkt. Dankzij de ontmoetingsmomenten wordt bovendien de ‘gemeenschap’ over podiumkunstenerfgoed verder ontwikkeld.