schimmenspel figurentheater speltechniek transmissie immaterieel erfgoed
2013-2014, Het Firmament i.s.m. GEN2020 (t,arsenaal)

Experimenteren met schimmenspeltechnieken

Spel- en maaktechnieken, tradities en werkwijzen, het zit vaak in de lijven en hoofden van gepassioneerde kunstenaars. Het maakt van schimmenspel - een vorm van figurentheater - een unieke podiumkunst die van generatie op generatie wordt doorgegeven. Enkel door het telkens opnieuw te doen en bij te leren van een ‘meester’, krijg je de vaardigheden helemaal in de vingers. Maar hoe zorgen we ervoor dat deze broze ketting wat steviger wordt?

Met dit idee trok Het Firmament samen met GEN2020 (t,arsenaal) naar een bende jonge acteurs. Vijf dagen lang werden ze ondergedompeld in een bad van schimmen en schaduwen. Naar aanleiding van de herdenking van ‘50 jaar migratie’ kozen we om rond het thema migratie en het leven tussen twee werelden te werken.

Onder leiding van de Iraaks-Belgische regisseur Mokhallad Rasem (Toneelhuis) lieten vijf GEN2020-acteurs met diverse achtergronden zich inspireren door hun eigen verhalen én door de getuigenissen verzameld in het migratiemuseum Red Star Line in Antwerpen. Schimmenspelexpert en lichttechnicus Alain Ongenaet (Theater Taptoe) trachtte regisseur en acteurs de basisprincipes van het vak bij te brengen. Het resultaat was de voorstelling Life's but a Walking Shadow die op 20 december 2013 opgevoerd werd tussen de torens van het Mechelse monument Brusselpoort.

Bekijk hier de eerste kennismaking van regisseur Mokhallad Rasem met het schimmenspel


Tijdens het project onderzocht Het Firmament hoe we de technieken van het schimmenspel, als immaterieel cultureel erfgoed, kunnen versterken, in een actuele context kunnen gebruiken en aan een nieuwe generatie kunstenaars kunnen doorgeven. We gebruikten we participerende observatie en methodes uit de visuele antropologie om te peilen naar de ervaringen van regisseur en acteurs tijdens de masterclass. Van alle deelnemers namen we interviews af, die we verwerkten in een documentaire en een brochure.

Met dit project wilden we de nood aan structurele ondersteuning aankaarten van dergelijke levende erfgoeddragers - UNESCO noemt ze zelfs ‘Living Human Treasures’. En dit voor ‘meesters’ uit alle kwetsbare deeldisciplines als figurentheater, mime, verteltheater. Zo kunnen ze ander kunstenaars de nodige technieken voor hun creaties aanleren.

Op www.immaterieelerfgoed.be reflecteren we verder over hoe we schimmenspel als één van de vele figurentheatervormen kunnen ‘borgen’ of een toekomst geven. Bekijk ook het project Schatten van*in mensen. 


Het project Life’s but a walking shadow is een initiatief van Het Firmament i.s.m. GEN2020 (t,arsenaal) en kwam tot stand met de steun van de stad Mechelen

logo gen2020

 

Bekijk de documentaire: een blik achter de schermen, een idee van de ervaringen van de deelnemers én beelden van de magische voorstelling aan de Brusselpoort...

Lees de brochure die terugblikt op het project en ook jou laat kennismaken met de rijke schimmenspeltraditie