vrijwilliger decordoeken beschrijving circus ronaldo musea & erfgoed mechelen
2013-2014, Het Firmament i.s.m. Musea & Erfgoed Mechelen

Vrijwilligersproject i.s.m. Musea & Erfgoed Mechelen

Eind 2013 startte een groepje vrijwilligers van Musea & Erfgoed Mechelen onder begeleiding van Het Firmament met het registreren van prachtige decordoeken van het wereldbefaamde Circus Ronaldo. In september 2014 waren ze klaar met het inventariseren van maar liefst 173 decordoeken.

Circus Ronaldo is een circusgezelschap met een lange traditie. Al zes generaties lang - en de zevende staat klaar - wordt de circustraditie doorgegeven binnen de familie. Het ‘circustheater’ van dit eigenzinnige gezelschap is tot ver buiten onze landsgrenzen gekend. De decordoeken die de vrijwilligers registreerden werden tussen 1920 en 1960 handgeschilderd door de voorouders van de huidige generatie, Danny en David Ronaldo. Willem (1895-1928), Jan (1887-1965), Florent (1907-?) en Richard (1895-1969) Van den Berghe schilderden samen een 100-tal decordoeken die mee op tournee gingen.

Jan keek op geen moeite om het publiek te verwennen. Wanneer bijvoorbeeld “Ben Leil, de zoon van de nacht” werd gespeeld, was dat in tien taferelen met evenveel verschillende dekors; na elk tafereel doofde het licht en werd het dekordoek opgetrokken. Deze doeken konden opgerold worden, want jaren vroeger hadden Willem en Jan een verf uitgevonden, samengesteld uit een mengeling van waterverf en visserslijm, waardoor deze niet afschilferde.
DE POORTER, A., Van Theater Van den Berghe to Circus Ronaldo, Zulte, 1989, 35

In 2001 kwamen de broers Danny en David Ronaldo via een ver familielid de decordoeken geschilderd door hun voorouders op het spoor. Nu, decennia later, worden deze decordoeken nog steeds in relatief goede staat bewaard in een opslagruimte van Circus Ronaldo. Meer nog, in de recente voorstelling Amortale werden enkele prachtige decordoeken van Jan Van den Berghe opnieuw in gebruik genomen.

Om dit bijzondere erfgoed onder de aandacht te houden, werd samen met de familie Ronaldo beslist de decordoeken te registreren. Dit wil zeggen dat ze per stuk beschreven, gelabeld en gefotografeerd worden. Een dergelijk overzicht maakt een goed beheer van dit erfgoed mogelijk. Er zijn tal van voordelen:

  • De familie krijgt voor het eerst een overzicht op basis van foto’s van alle decordoeken die zij momenteel beheren. Dat betekent ook dat de decordoeken niet meer fysiek geraadpleegd moeten worden en er dus minder kans is op beschadiging
  • Op basis van de inventaris (de beschrijving + foto’s) kan een selectie gemaakt worden van meest waardevolle en minder waardevolle decordoeken
  • Enkele van de decordoeken zijn toe aan restauratie. Tijdens de registratie van de decordoeken werden de beschadigingen per doek beschreven. Circus Ronaldo kan zich op deze beschrijving baseren om te bepalen welke decordoeken op korte termijn welke restauratiewerken vereisen
  • De inventaris zal ongetwijfeld ook goed van pas komen in de zoektocht naar een geschikte bewaarplaats voor de 100-tal decordoeken
  • En wie weet kan de inventaris wel een inspiratie zijn om opnieuw een voorstelling met de decordoeken uit te werken!

Een uitgebreid verslag over de gevolgde methode (met tips en aandachtspunten) lees je op de website TRACKS!