hugo claus letterenhuis ontsluiting onderzoek

Het Antwerpse Letterenhuis verwierf onlangs het archief van literaire duizendpoot Hugo Claus (1929-2008), dankzij steun van het Erfgoedfonds van de Koning Boudewijnstichting.

Claus blonk uit als romancier en dichter, maar heeft ook talrijke toneelstukken op zijn palmares, waaronder Een bruid in de morgen (1953), Vrijdag (1969) en Interieur (1971). Zijn toneelstukken worden nog steeds opgevoerd en zijn literaire werk inspireert de theaterscène tot op heden.

Het meer dan 42 dozen tellende archief bevat onder meer een verzameling van handschriften, drukproeven, dagboeken, notities, correspondentie, massa's foto's en dossiers rond markante gebeurtenissen, zoals het Masscheroen-proces uit 1968. Claus en zijn acteurs stonden er terecht op beschuldiging van openbare zedenschennis. Ook vroege versies van Het verdriet van België, en een aantal ongepubliceerde scenario's en teksten behoren tot het archief.

Volledig is het archief niet. Het is geen geheim dat Claus al eens een handschrift aan de man bracht, bijvoorbeeld om schulden af te betalen. Weduwe Veerle De Wit: "Er is ook veel weggegooid, of weggegeven. Hugo is zo vaak verhuisd dat er wel zaken verloren moesten gaan. Anderzijds: sommige dozen bleven zelfs na tien verhuisbeurten ongeopend staan."

Een goudmijn

Voor onderzoekers biedt het archief alvast een schatkamer. "Deze literair-historische stukken zijn van uitzonderlijk wetenschappelijk belang", aldus het Letterenhuis. "Een groot deel werd nog nooit ontsloten en bleef zelfs onbekend." Ook de stad Antwerpen is bijzonder verheugd met de aanwinst. Cultuurschepen Philip Heylen (CD&V): "Claus is ongetwijfeld een van onze belangrijkste schrijvers van de voorbije eeuw, hij heeft alle prijzen gekregen die er bestonden. Zijn werk wordt nog steeds gelezen en bestudeerd, hij blijft ook een heleboel schrijvers inspireren. Nu zal zijn literaire nalatenschap in openbaar bezit blijven." De universiteit van Antwerpen wil de ontstaansgeschiedenis van Het verdriet van België uitpluizen. Leuven en Nijmegen zijn geïnteresseerd in De verwondering, Luik in de Waalse connecties van Claus. Er is nog stof voor jaren.

Het Letterenhuis zal nu het archiefmateriaal volgens de regels ordenen en ontsluiten via de online databank Agrippa en het wetenschappelijk onderzoek rond het archief stimuleren. Later volgt een tentoonstelling. 

Meer

  • Reportage Het Journaal, 2 februari 2015, 'Literaire archief Hugo Claus ter beschikking gesteld van de wetenschap'
  • 'Uniek archief Hugo Claus naar Letterenhuis', Cobra.be, 2 februari 2015, met onder meer een verzameling fragmenten over Hugo Claus uit het VRT-beeldarchief.
  • 'Antwerps Letterenhuis verwerft literair archief Hugo Claus', De Morgen, 2 februari 2015
  • 'Acht meter Claus in goede handen', De Standaard, 3 februari 2015
  • 'Claus de theaterman', Cobra.be, 12 maart 2013, met fragmenten over het toneelwerk van Hugo Claus uit het VRT-beeldarchief