rederijkerscultuur rederijkerskamer immaterieel erfgoed archief- en collectiezorg vorming borging internationaal rederijkersverbond letterenhuis leca vzw

Zaterdag 24 februari 2018 organiseerden Het Firmament en het Verbond van de Kamers van Rhetorica vzw een vorming archief- en collectiezorg op maat van de rederijkerskamers. Dit past in het toekomstplan dat ze opstelden om zorg te dragen voor de rederijkerscultuur als immaterieel cultureel erfgoed, met begeleiding van Het Firmament en LECA. Begin juli 2017 werd de rederijkscultuur opgenomen op de Inventaris Vlaanderen voor Immaterieel Cultureel Erfgoed.

De rederijkerscultuur

Vandaag zijn er in Vlaanderen en Nederland 67 actieve rederijkerskamers. Een groot deel daarvan is verenigd via het Verbond van de Kamers van Rhetorica vzw, dat ook een trekkersrol opnam bij het opstellen van een erfgoedzorgplan, de basis voor de aanvraag voor de Inventaris Vlaanderen. De activiteiten van de nog bestaande Kamers zijn heel divers. Wat hen bindt, is taal in de brede zin van het woord. In Vlaanderen beoefenen rederijkers taal vooral via amateurtheater en in mindere mate via zang en dichtkunst. De Kamers organiseren ook wedstrijden en feestelijkheden. Ze worden geregeld gevraagd om deel te nemen aan historische stoeten of processies of om religieuze altaren van patroonheiligen in stand te houden. Om hun werking uit te dragen naar het grote publiek organiseren de rederijkerskamers onder meer tentoonstellingen en geven ze uiteenlopende publicaties (tijdschriften, wetenschappelijk onderzoek, jubileumboeken…) uit. 

Meer info over de rederijkerscultuur en de manier waarop de toekomst verzekerd wordt vind je op www.immaterieelerfgoed.be.

 

Archief- en collectiezorg voor rederijkerskamers

De rederijkerskamers zijn trots op hun lange geschiedenis en tradities en hechten veel belang aan een goed beheer van hun roerend erfgoed. De Kamers bestaan uit gepassioneerde vrijwilligers, die graag de handen uit de mouwen steken maar best wel praktische tips en richtlijnen konden gebruiken die archief- en collectiezorg gemakkelijk(er) maken; vooral m.b.t. het ordenen en verpakken van archief, inrichting van archiefruimte, beheer van digitaal archief en het zoeken van een nieuwe bewaarplaats. Eline De Lepeleire, medewerkster van Het Firmament, werkte daarom een workshop op maat uit. Ze legde enkele basisprincipes van archief- en collectiezorg (zie ook TRACKS) uit en gaf concrete tips, adviezen en stappenplannen mee. 

De dag werd georganiseerd in het Letterenhuis in Antwerpen. Letterenhuis, het literaire archief van Vlaanderen, beheert heel wat oude toneelteksten, handschriften, affiches, spelprogramma's etc. van Vlaamse rederijkerskamers en was daarom dé plek bij uitstek om de Kamers te ontvangen. Lies Galle, archivaris van Letterenhuis, kon bovendien heel wat handige tips geven voor bv. het zuurvrij verpakken van archiefstukken en toonde de Kamers hoe je in slechts enkele seconden een archiefdoos kan plooien!

Sophie Bossaert van Archiefbank Vlaanderen legde de Kamers uit hoe ze hun archief en collectie online kunnen registreren, zodat ze gemakkelijker vindbaar zijn. Samen vulden we registratieformulieren in, die binnenkort in Archiefbank Vlaanderen worden ingevoerd. 

De deelnemers, van een tiental rederijkerskamers, gingen na deze lange dag naar huis met een hoofd vol inspiratie en ideeën!