decor rekwisiet bewaring depot maatschappij discordia 't barre land

Op oudejaarsdag woedde een grote brand in de decoropslag van de Nederlandse toneelgroepen Maatschappij Discordia en ’t Barre Land. Nederlands theatererfgoed van de afgelopen 30 jaar met een onschatbare waarde werd zo in de as gelegd. Dit verlies schrikte de (Nederlandstalige) toneelwereld op en doet ons stilstaan bij de kwetsbaarheid van theatererfgoed. In Vlaanderen blijft Het Firmament ijveren voor de duurzame bewaring van podiumkunstenerfgoed: enerzijds met praktische tips voor een goede inrichting van de bewaarruimte op TRACKS, anderzijds met aanbevelingen voor zowel een duurzame documentering van, als een weloverwogen selectie- en depotbeleid voor het cultureel erfgoed van de podiumkunsten in Vlaanderen.

In het depot bevonden zich vrijwel alle rekwisieten, vloeren, stoelen, tribunes en kostuums van beide groepen. Ook het archief van ’t Barre Land werd vernietigd. Belangrijker dan de verzekerde waarde is de theaterhistorische waarde. De collecties van beide groepen weerspiegelden de speelstijl en dramaturgische aanpak van de gezelschappen en waren daarom belangrijk theatererfgoed. De emotionele waarde is dan ook niet te onderschatten.

Alle spullen waren verknoopt met onze bestaansgeschiedenis. Die vervangen is dus bijna onmogelijk.
Acteur en mede-oprichter Matthias de Koning van Maatschappij Discordia (De Standaard, 03/01/2017)

Dat net Discordia en ’t Barre Land getroffen worden door een brand, is extra cynisch, zegt Filip Tielens (De Standaard, 03/01/2017). Beide gezelschappen hergebruiken hun oude decors namelijk geregeld opnieuw in andere stukken. Hun voorstellingen blijven bovendien vaak jarenlang op het repertoire staan. Die hernemen in het ­originele decor zal in de toekomst dus niet meer lukken.

Discordia en ’t Barre Land hebben steeds weer aangetoond, dat ‘hergebruik’ in het theater nog iets anders betekent dan ecologische recycling. ‘Hergebruik’ betekent in hun handen ook ‘reflectie,’ ‘her-ontdekking’, ‘her-interpretatie.’ Theater mag dan de vluchtigste aller kunsten zijn, bij Maatschappij Discordia en ‘t Barre Land wordt het juist permanent her-nieuwd en gecontinueerd, zonder het al-geweest zijnde weg te gooien, of te vervangen door ‘nieuw, nieuw, nieuw.’ Net als het leven zelf: dat wordt niet bij elke geboorte steeds opnieuw uitgevonden, het is een voortzetting van wat al is, en krijgt een nieuwe betekenis, telkens weer. De spullen die in hun opslag werden bewaard waren daarbij onontbeerlijk, kostbaar vaak en altijd van onschatbare waarde. Hun opslag was zo ook een ‘levend museum,’ een ‘museum in beweging,’ een archief van menselijke scheppingskracht.
Paul Binnerts, Nederlandse regisseur, toneelschrijver, speldocent, romanschrijver en publicist over toneel (website 't Barre Land)

Lamers en de zijnen hebben ons als jonge scenograaf en regisseur hebben geleerd dat het hergebruik van decorstukken nieuwe betekenissen aan voorstellingen geeft.
Ivo van Hove en decorontwerper Jan Versweyveld van Toneelgroep Amsterdam (NRC Handelsblad, 03/01/2017)

De collectie was ook een inspiratiebron voor tal van andere gezelschappen, ook Vlaamse, zoals tg STAN en Compagnie De Koe. Maar de duurzame bewaring ervan was al langer in gevaar. Discordia en ’t Barre Land kregen de afgelopen jaren immers geen structurele subsidies meer in ­Nederland. In een profiel in NRC Handelsblad over Discordia, dat enkele weken voor de brand verscheen, zei actrice Sara de Bosschere van De Roovers nog: ‘In de eerste plaats moeten we hun opslagruimte zien te behouden. Anders zou dat voelen als een bibliotheek die afbrandt.’

LEES MEER