dans archief- en collectiezorg theater stuk
STUK en Universiteitsarchief, Leuven

Het DNA van een kunstenhuis?

STUK gaat in Leuven een nieuwe toekomst tegemoet als Huis voor Dans, Beeld en Geluid. Toch is zo’n ingrijpende koerswijziging in historisch perspectief allerminst uniek. Zichzelf opnieuw uitvinden zit in het DNA van de organisatie, als een logisch gevolg van de constante zoektocht naar artistieke vernieuwing. ’t Stuc, een afkorting van STUdentenCentrum, wilde in 1977 niet alleen voorstellingen brengen, maar ook activeren om zélf aan cultuur te doen. Al snel werd de focus vernauwd tot  theater, dans, film en video en stond kwaliteitsverhoging en ondersteuning van artistieke vernieuwing centraal. Samen met Kaaitheater, Beursschouwburg, Vooruit, Nieuwpoort-theater (nu Campo), Monty en Limelight (nu Buda) gaf Stuc vorm aan een ‘alternatief circuit’ van kleine centra die – in tegenstelling tot de bestaande gesubsidieerde structuren – de vernieuwende artiesten met weinig middelen maar met groot enthousiasme een podium boden.  Het multidisciplinair festival Klapstuk werd in 1983 een tweejaarlijks dansfestival met groot succes. Vanaf 1988 noemde Stuc zich ook ‘beeldcentrum’ met aandacht voor experimentele film en video. Het publiek bestond inmiddels al lang niet meer uit enkel studenten.  Het experiment met de Atelier-werking bood kunstenaars jaren 90 in de eerste plaats een stimulerende werkomgeving, maar na enkele jaren werd opnieuw volop ingezet op verbreed publieksbereik en samenwerking met de stad Leuven en de provincie. Klapstuk en STUK fuseerden opnieuw en namen in 2002 hun intrek in het nieuwe gebouw, waar ook dagelijks films werden vertoond. Klapstuk moest geleidelijk aan baan ruimen voor andere festivals als Artefact (wetenschap en kunst) en Playground (live art).

Het archief van STUK wordt grotendeels bewaard in de huidige kantoren en bevat zeer divers en rijk materiaal: vergaderingsverslagen, jaarverslagen, subsidiedossiers, financiële documenten, correspondentie, allerhande nota’s, verbouwingsdossiers, affiches, flyers en folders, krantenknipsels, persberichten, bewegend beeld, fotomateriaal, etc. Ook het recentere digitale archief is voor de medewerkers goed toegankelijk. Materiaal van voorlopers vóór de eigenlijke oprichting in oktober 1977 (d.i. de Kultuurraad der Leuvense studenten) wordt bewaard in het Universiteitsarchiefvan de KU Leuven.  

In het kader van het doctoraatsonderzoek door Marleen Brock, dat uitmondde in het boek STUK, een geschiedenis (1977-2015)  en een tentoonstelling, werd bovendien nieuw materiaal verzameld en gecreëerd. Van ongeveer veertig ex-werknemers en andere betrokkenen werd een interview afgenomen waarin persoonlijke herinneringen aan het eigen STUK-verleden centraal staan. Daarnaast werd ook nieuw (beeld)materiaal uit andere instellingen (o.m. Kunstenpunt) en uit privécollecties van betrokkenen opgespoord. Dit materiaal vult het STUK archief verder aan, maar wordt niet noodzakelijk beschouwd als een onderdeel ervan.

Een bijzonder onderdeel van dit archief is het archief van Klapstuk, dat apart wordt bewaard. Het bevat onder meer boeiende jaarverslagen, notitieboeken, programmaboekjes, foto’s en recensies. Op het tweejaarlijkse dansfestival kon het publiek in de jaren 80 kennismaken met de Amerikaanse postmodern dance, het Duitse danstheater en een jonge generatie Franse en Britse choreografen. Onder meer Merce Cunningham, Trisha Brown, Lucinda Childs, Steve Paxton, Suzanne Linke, Jean-Claude Galotta en andere internationale grootheden stonden in de jaren 1980 op de affiche. Daarnaast toonde Klapstuk vernieuwende Vlaamse choreografen als De Keersmaeker, Fabre, Marc Vanrunxt en Alain Platel. Het Leuvense festival slaagde er zo in om de nieuwe bewegingstaal van de hedendaagse dans te introduceren in een door de klassieke danstraditie gedomineerd Vlaanderen. Klapstuk begon onder de vleugels van Stuc, maar werd in 1986 een aparte vzw. De organisaties bleven nauw samenwerken tot ze opnieuw fuseerden in 2002 en Klapstuk in 2006 werd stopgezet.  Lees meer over Klapstuk in het online archief van Etcetera en de anthologieën van Sarma .

In 2015 werd met het Universiteitsarchief van de KULeuven afgesproken om het papieren en audiovisuele archief over te dragen en dit van het ontstaan van STUK tot en met 2002. 

Meer info over het archief van STUK vind je op Archiefbank.